Πότε μπορεί ένας ένοικος να εγκαταστήσει κάμερα ασφαλείας στην είσοδο του σπιτιού του; Τι ισχύει για την καταγραφή εικόνας και ποιες είναι οι προϋποθέσεις όταν στο οπτικό πεδίο της κάμερας βρίσκονται κοινόχρηστοι χώροι ή γειτονικά διαμερίσματα;

Η εγκατάσταση καμερών ασφαλείας στις εισόδους διαμερισμάτων αποτελεί μια συνηθισμένη επιλογή για την προστασία της κατοικίας και της περιουσίας. Ωστόσο, η τοποθέτηση μιας κάμερας έξω από την πόρτα δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης ή ο ένοικος έχει αυτομάτως το δικαίωμα να καταγράφει οτιδήποτε συμβαίνει στον διάδρομο της πολυκατοικίας.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), με τη Γνωμοδότηση 5/2017 και τις σχετικές διευκρινίσεις της, καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να λειτουργεί νόμιμα ένα τέτοιο σύστημα βιντεοεπιτήρησης.

Βασικό κριτήριο είναι η προστασία της κατοικίας να μην καταλήγει σε αδικαιολόγητη παρακολούθηση των υπόλοιπων ενοίκων.

Πότε επιτρέπεται η κάμερα χωρίς συναίνεση των γειτόνων

Σύμφωνα με την Αρχή, ένας ένοικος μπορεί να εγκαταστήσει κάμερα για προσωπική ή οικιακή χρήση στις ακόλουθες περιπτώσεις:

▶️ Στο εσωτερικό του διαμερίσματος: Η κάμερα μπορεί να καταγράφει τον ιδιωτικό χώρο της κατοικίας, αρκεί να μη λαμβάνει εικόνες από εξωτερικούς δημόσιους ή κοινόχρηστους χώρους.

▶️ Έξω από την εξώπορτα, χωρίς καταγραφή: Επιτρέπεται η επιτήρηση αποκλειστικά του αναγκαίου χώρου μπροστά από την είσοδο, προκειμένου ο ένοικος να βλέπει, για παράδειγμα, ποιος χτυπά το κουδούνι. Δεν πρέπει να γίνεται καταγραφή εικόνας ή ήχου.

▶️ Έξω από την εξώπορτα, με καταγραφή εικόνας: Είναι επίσης δυνατή, εφόσον η κάμερα περιορίζεται τεχνικά στον απολύτως απαραίτητο χώρο μπροστά από τη συγκεκριμένη πόρτα, χωρίς να επηρεάζει άλλα διαμερίσματα και χωρίς να καταγράφει ήχο.

Στις περιπτώσεις αυτές, όταν τηρούνται πλήρως οι παραπάνω περιορισμοί, η λειτουργία της κάμερας θεωρείται οικιακή χρήση και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Τι συμβαίνει όταν η κάμερα καταγράφει και τους γείτονες;

Διαφορετικά είναι τα δεδομένα όταν η θέση των διαμερισμάτων είναι τέτοια ώστε οι υπόλοιποι ένοικοι να περνούν υποχρεωτικά μπροστά από την κάμερα.

Σε αυτή την περίπτωση, εφόσον πρόκειται να γίνεται καταγραφή εικόνας, απαιτείται προηγουμένως η συναίνεση των ενοίκων των διαμερισμάτων που επηρεάζονται.

Μάλιστα, εκείνος που τοποθετεί την κάμερα οφείλει να ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους για τον τρόπο λειτουργίας της και να είναι σε θέση να αποδείξει ότι έχει λάβει τις σχετικές συναινέσεις, για παράδειγμα μέσω έγγραφων δηλώσεων.

Τι γίνεται όμως εάν δεν συμφωνούν όλοι;

Η Αρχή διευκρινίζει ότι, όταν δεν επιτυγχάνεται ομοφωνία, απαιτείται προηγούμενη σύμφωνη γνώμη των 2/3 των ενοίκων των επηρεαζόμενων διαμερισμάτων του ορόφου.

Για τον υπολογισμό της πλειοψηφίας λαμβάνεται υπόψη μία ψήφος ανά κατοικημένο ή χρησιμοποιούμενο διαμέρισμα που επηρεάζεται από την επιτήρηση.

Στην περίπτωση αυτή, το πρόσωπο που εγκαθιστά την κάμερα θεωρείται υπεύθυνος επεξεργασίας και υπέχει τις σχετικές υποχρεώσεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ).

Ποια σημεία δεν πρέπει να καταγράφονται;

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη γωνία λήψης της κάμερας.

Όταν η εγκατάσταση περιορίζεται στην προσωπική ή οικιακή χρήση, το οπτικό πεδίο δεν πρέπει να περιλαμβάνει:

Τις εισόδους άλλων διαμερισμάτων.

Τις σκάλες και τους υπόλοιπους κοινόχρηστους χώρους.

Την πόρτα του ανελκυστήρα.

Τη διέλευση προσώπων προς γειτονικές κατοικίες.

Η Αρχή επισημαίνει επίσης ότι η καταγραφή ήχου δεν επιτρέπεται στις παραπάνω περιπτώσεις ελέγχου της εισόδου διαμερίσματος.

Κάμερες στην κεντρική είσοδο της πολυκατοικίας – Τι ισχύει;

Θα πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ της κάμερας που τοποθετεί ένας ένοικος έξω από το διαμέρισμά του και ενός συστήματος που εγκαθίσταται για την επιτήρηση των κοινόχρηστων χώρων ολόκληρης της πολυκατοικίας.

Στη δεύτερη περίπτωση, αρμόδιο για την εγκατάσταση είναι το όργανο διαχείρισης της πολυκατοικίας και όχι μεμονωμένα κάποιος ένοικος.

Η εγκατάσταση πρέπει να προβλέπεται από τον κανονισμό ή να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία λήψης απόφασης. Εφόσον δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στον κανονισμό, απαιτείται και σύμφωνη γνώμη των 2/3 των ενοίκων.

Οι κάμερες αυτού του συστήματος δεν επιτρέπεται να ελέγχουν την πρόσβαση στα επιμέρους διαμερίσματα, ενώ, σύμφωνα με την Οδηγία 1/2011, τα δεδομένα πρέπει να διατηρούνται το πολύ για 48 ώρες.

Τι μπορεί να κάνει κάποιος εάν θεωρεί ότι παρακολουθείται παράνομα;

Εάν ένας ένοικος διαπιστώσει ή υποψιάζεται ότι κάμερα γειτονικού διαμερίσματος καταγράφει και τη δική του κατοικία ή τη διέλευσή του, μπορεί αρχικά να απευθυνθεί στο πρόσωπο που έχει εγκαταστήσει το σύστημα.

Εφόσον πρόκειται για επεξεργασία που υπάγεται στη νομοθεσία προσωπικών δεδομένων, μπορεί να ασκήσει τα σχετικά δικαιώματά του, όπως το δικαίωμα πρόσβασης και εναντίωσης, και να υποβάλει καταγγελία στην Αρχή.

Επισημαίνεται ότι ακόμη και στις περιπτώσεις όπου η χρήση μιας κάμερας χαρακτηρίζεται οικιακή και δεν εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ, εξακολουθούν να ισχύουν οι γενικές διατάξεις για την προστασία της προσωπικότητας.

Συμπερασματικά, η εγκατάσταση κάμερας στην είσοδο ενός διαμερίσματος δεν απαγορεύεται γενικά. Η νομιμότητά της, όμως, εξαρτάται από το τι ακριβώς καταγράφει, εάν επηρεάζονται τρίτα πρόσωπα και κατά πόσο τηρούνται οι προϋποθέσεις που έχει θέσει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Πηγές: Γνωμοδότηση 5/2017 της ΑΠΔΠΧ, Επίσημες διευκρινίσεις για κάμερες σε οικίες και πολυκατοικίες και odigostoupoliti.eu.